AHA, BHA en PHAverschillen, concentraties en gebruiksfrequentie

Deze pagina zet op een rij waarin AHA, BHA en PHA van elkaar verschillen, waarom de concentratie op het etiket weinig zegt en hoe je de frequentie instelt zodat exfoliatie in jouw voordeel werkt.

Drie families van zuren

Groep	Oplosbaarheid	Waar het werkt	Voor wie
AHA — alfa-hydroxyzuren (glycolzuur, melkzuur, amandelzuur, appelzuur, citroenzuur)	In water	Oppervlak van de hoornlaag. Ze versoepelen de verbindingen tussen de corneocyten en versnellen hun afschilfering.	Droge, ruwe huid met een ongelijkmatige teint en tekenen van fotoveroudering.
BHA — beta-hydroxyzuur (salicylzuur)	In vetten	Dringt door in de met talg gevulde haarfollikelopening. Werkt keratolytisch en ontstekingsremmend.	Vette, gemengde huid met mee-eters en verwijde poriën.
PHA — polyhydroxyzuren (gluconolacton, lactobionzuur)	In water	Zeer oppervlakkig — een groter molecuul dringt langzamer en minder diep door.	Gevoelige huid, huid met couperose, atopische huid, en iedereen die klassieke AHA slecht verdraagt.

Concrete zuren — waarin ze verschillen

• Glycolzuur — het kleinste molecuul onder de AHA, waardoor het het diepst doordringt en het sterkst werkt. Het best gedocumenteerd in de context van fotoveroudering en textuur. Ook het meest irriterend.
• Melkzuur — milder dan glycolzuur, bovendien hygroscopisch, dus het hydrateert terwijl het exfolieert. Een goede keuze voor droge huid.
• Amandelzuur — een groot molecuul, langzame en gelijkmatige penetratie. Het veiligste AHA voor huid met neiging tot pigmentvlekken en voor donkerdere fototypes.
• Salicylzuur — het enige gangbare BHA. Het lost op in sebum en werkt daardoor waar AHA niet komen: binnenin de follikelopening. Het heeft ook een ontstekingsremmende werking.
• Gluconolacton en lactobionzuur — PHA met antioxiderende en hydraterende eigenschappen. Langzamer effect, duidelijk betere tolerantie.
• Azelainezuur — formeel een dicarbonzuur, geen AHA of BHA, maar wordt vaak samen met hen genoemd. Het normaliseert de verhoorning, werkt ontstekingsremmend en beïnvloedt de melanogenese. Goed verdraagbaar bij huid met couperose.

Concentratie is niet alles — pH en vrij zuur tellen mee

Op het etiket zie je de concentratie, bijvoorbeeld „glycolzuur 10%". Dat is een onvolledig getal, want de sterkte van de exfoliatie wordt bepaald door drie parameters tegelijk:

• Concentratie — hoeveel zuur er in de formule zit.
• pH — hoe lager, hoe groter het deel van het zuur dat in niet-gedissocieerde, dus actieve vorm blijft. Hetzelfde percentage bij pH 3,0 en bij pH 4,5 zijn twee verschillende producten.
• Gehalte aan vrij zuur — de parameter die de twee voorgaande combineert en de werkelijke sterkte van het preparaat het best beschrijft. Slechts weinig fabrikanten geven die op, vooral in professionele lijnen.

De literatuur over het gebruik van AHA in cosmetica wijst op een pH-bereik van ongeveer 3,5–5,0 als een redelijk compromis tussen werkzaamheid en veiligheid voor producten die bedoeld zijn voor zelfstandig gebruik. Preparaten die bij een lagere pH werken, behoren al tot de behandelcategorie en vereisen controle van de blootstellingstijd en neutralisatie — daarom zijn ze uitsluitend verkrijgbaar in de Strefa specjalisty.

Salicylzuur is in de Europese Unie een gereguleerde stof — de toegestane concentratie hangt af van het producttype en van de vraag of het afspoelbaar is of op de huid blijft. Preparaten met hogere concentraties behoren tot het behandelbereik.

Hoe vaak gebruiken

Huidtype / fase	Frequentie
Start, elke huid	1 keer per week gedurende de eerste 2–3 weken, 's avonds
Vette huid, die het goed verdraagt	2–3 keer per week
Normale en gemengde huid	1–2 keer per week
Droge, gevoelige huid, huid met couperose	1 keer per week, bij voorkeur PHA of amandelzuur
Huid met een beschadigde barrière	Nul. Eerst herstel — zie ceramiden.

De hoofdregel: exfoliatie is een hulpmiddel, geen dagelijkse gewoonte. Als je huid er beter uitziet, en niet slechter, nadat je de zuren twee weken hebt gestopt — dan gebruikte je er te veel.

Hoe je zuren inpast in de wekelijkse routine

De meest voorkomende fout is niet de verkeerde keuze van het zuur, maar dat de actieve stoffen elkaar op opeenvolgende avonden overlappen. Hieronder een voorbeeldindeling voor een gemengde huid die tegelijk een retinoïde en exfoliatie gebruikt — over te zetten op je eigen situatie.

Avond	Wat je doet
Maandag	Retinoïde
Dinsdag	Ondersteunende verzorging: niacinamide, ceramiden
Woensdag	Exfoliërend zuur
Donderdag	Ondersteunende verzorging, hydratatie
Vrijdag	Retinoïde
Zaterdag en zondag	Regeneratie — zonder actieve stoffen

De regel die de hele week ordent: één actieve stof per avond, en tussen twee krachtige avonden altijd één rustige. 's Ochtends — ongeacht de dag — hydratatie en filter.

Zuren voor het lichaam

De huid van het lichaam is dikker en minder gevoelig, dus verdraagt hogere concentraties en frequentere toepassing. Salicylzuur en melkzuur doen het goed bij een ruwe huid op armen en dijen en bij ingegroeide haartjes na ontharing. De uitzondering zijn de zones met een dunnere huid — het decolleté, de binnenkant van de armen — waar dezelfde voorzichtigheidsregels gelden als voor het gezicht. Filter op de blootgestelde delen van het lichaam na exfoliatie geldt net zo goed als voor het gezicht.

Zuren voor thuis versus professionele zuren

Dit is geen kwestie van „een sterker product", maar van een andere categorie behandeling. Een professionele peeling werkt bij een lagere pH en een hogere concentratie, heeft een bepaalde blootstellingstijd, vereist neutralisatie en een nazorgprocedure. Een product voor thuis is zo ontworpen dat het veilig werkt zonder toezicht — in ruil voor een langzamer effect.

De beste resultaten geeft de combinatie van beide: een reeks peelings bij de schoonheidsspecialist plus een milde ondersteuning thuis, met een pauze op de dagen rond de behandeling. De planning wordt door de schoonheidsspecialist bepaald, want die hangt af van het type zuur dat tijdens de behandeling is gebruikt.

Wanneer niet gebruiken

• Op een beschadigde barrière: bij prikken, een trekkerig gevoel, schilferende huid, een opflakkering van atopisch eczeem.
• Dezelfde nacht als retinoïde of benzoylperoxide — kies één actieve stof per avond.
• Voor en na een exfoliërende behandeling — volgens het advies van de schoonheidsspecialist, meestal 5–7 dagen pauze vooraf en tot de volledige hernieuwing van de opperhuid erna.
• Op een huid met een actieve herpesontsteking, verse wondjes, na harsontharing.
• Bij orale isotretinoïne — de dermatoloog beslist.
• Salicylzuur tijdens de zwangerschap — te bevestigen met de behandelend arts; in de klinische praktijk wordt het voorzichtiger benaderd dan AHA.

SPF na zuren is niet optioneel

Exfoliatie haalt een deel van de hoornlaag weg, dus van de natuurlijke bescherming tegen UV, en verhoogt tijdelijk de gevoeligheid van de huid voor de zon. Dat is het meest voorkomende mechanisme waarbij een kuur die de teint moet verbeteren die uiteindelijk verslechtert. Filter SPF 50 's ochtends, gedurende de hele periode dat je zuren gebruikt en nog enkele weken na het einde van de kuur. Details in de gids over zonnefilters, producten in de collectie SPF-bescherming.

Wat te kiezen bij J·SKIN LAB

• Ingrediëntencollectie: AHA- en BHA-zuren; categorie: peelings en maskers.
• Merken gespecialiseerd in exfoliatie: Peel Mission, Mediderma, pHformula, Sesderma, DIVES MED, Cell Fusion C.
• Ondersteuning na exfoliatie: ceramiden, hydratatie, na de behandeling.
• Doel: acne, pigmentvlekken, reiniging.
• Behandelpreparaten voor specialisten: professionele cosmetica.

Meestgestelde vragen